باهوش ترین ماهی های زینتی کدام هستند؟

بر خلاف تصور عامه مردم ماهیان حافظه‌ای قوی داشته و قدرت یادگیری خوبی دارند ولی این قدرت یادگیری در انواع مختلف ماهیان متفاوت است، بررسی ها و آزمایشات زیادی در دانشگاه‌های ژاپن و همچنین دانشگاه آکسفورد برروی هوش ماهیان مختلف انجام گرفته است.

مطالعات انجام شده ثابت کرده که ماهیان برخلاف مغز کوچک خود از قابلیت شناختی خوبی برخوردارند و این قابلیت ها از برخی پستانداران کوچک برتر و قوی‌تر است.

همچنین ثابت شده ماهیان می‌توانند محیط پیرامون خود را به خوبی بشناسند. مثلاً در یک آکواریوم یک ماهی می‌تواند نقشه کامل محیط آکواریوم را در حافظه خود نگه‌دارد.

ماهی گلدفیش 

ماهی گلدفیش تا حدودی می‌توانند صاحب خود را نیز تشخیص دهند و اگر شخصی که همیشه به ماهی غذا می‌دهد از مقابل آکواریوم رد شود ماهی گلدفیش حرکت شخص را به معنای زمان دریافت غذا مرتبط می‌داند و برای دریافت غذا از صاحب خود در آکواریوم به رقص می‌پردازد!

بسیاری بر این باور هستند که گلدفیش ها قیافه افراد را می‌شناسند. این مطلب را من به عین دیده‌ام جالب است بدانید ما در محل شرکت یک ردکپ در آکواریوم داریم. این ماهی زیبا بچه‌های شرکت را می‌شناسد ولی اگر شخص غریبه‌ای به آکواریوم این ماهی نزدیک شود، برای یکی دو ساعت به حالت قهر به گوشه‌ای می‌رود و مخفی می‌شود و یا به اصطلاح قهر می‌کند و تا زمان اطمینان کامل و ایجاد حس امنیت در گوشه‌ای می‌ماند.

ضمناً ماهیان گلدفیش اگر در یک زمان مشخص غذادهی شوند این تایم را به خاطر می‌سپارند و درست در همان زمان وسط آکواریوم به حرکت و رقص می پردازند.

گاهی شنیده می‌شود که عده‌ای می‌گویند ماهی‌ها فقط سه ثانیه موضوعی را به یاد می‌سپارند این موضوع کاملاً غلط است چون بر اساس تحقیقات صورت گرفته ثابت شده ماهیان به رغم داشتن مغز کوچک خود می‌توانند خاطرات خود را تا چند ماه در حافظه خود نگه دارند و کاملا آگاه هستند.

ماهی اسکار

به نظر عده بسیاری ماهی اسکار یکی از باهوش‌ترین ماهیان زینتی آب شیرین است و به دلیل هوش این ماهی محبوبیت زیادی دارد. به نظر می‌رسد رفتار ماهی اسکار در آکواریوم کاملا هدفمند است. ضمناً این ماهی نسبت به شناخت صاحب خود از ماهیان دیگر باهوش‌تر است و حتی گاهی قادر است به مهربانی صاحب خود به شکلی پاسخ دهد. ماهی اسکار در کنار بعضی دیگر از سیچلاید های بزرگ می‌تواند به عنوان یک حیوان دست‌آموز در آکواریوم شما باعث سرگرمی گردد و به خوبی نقش یک حیوان خانگی (pets) را ایفا کند.

گاهی دیده شده است که اسکار از دست صاحب خود غذا می‌گیرد و حتی خود را به دست صاحب خود می‌مالد و از نوازش کردن توسط صاحب خود استقبال می‌کند.

ماهیان اسکار می‌توانند چهره افراد را به خاطر بسپارند و صاحب خود را بین چهره‌های دیگر بشناسند، همچنین اگر در زمان مشخصی هر روز غذادهی شوند، زمان و تایم غذادهی را نیز در حافظه خود نگه می‌دارند.

شنای بی هدف از بارب‌ها و تتراها در آکواریوم در سیچلایدهای بزرگ به خصوص اسکار ها دیده نمی‌شود و اسکارها به طور هدفمند در آکواریوم به دنبال غذا جستجو می‌نمایند.

یک ویژگی خاص که در اسکار دیده می‌شود توانایی تربیت این ماهی است. مثلاً اگر قبل از غذادهی به این ماهی برای مدتی زنگی را به صدا درآورید، پس از آن ماهی با شنیدن صدای زنگ در وسط آکواریوم به حرکت در می‌آید و منتظر غذادهی می‌شود و به این ترتیب می توان به اسکار آموزش داد.

از ماهیان زینتی باهوش می توان از آروانا- فلاورهورن- سرسوسماری- سفره ماهی- فایتر- دالر- پولی ویلک گوست و … نام برد ولی به نظر عده‌ زیادی اسکار در بین آنها دانشمندی است و از همه باهوش‌تر است.

ماهی قرمز هم یکی از ماهیان باهوش است و می‌توان این ماهی را آموزش داد. شخصی به نام دن‌پومرلو در آمریکا توانست یک ماهی قرمز فوتبال و بسکتبال آموزش دهد. این شخص از تکنیک تقویت مثبت برای تربیت این ماهی استفاده نمود. این روش به این ترتیب است که اگر ماهی حرکت مورد نظر را درست انجام دهد به او غذا می‌دهند و ماهی را با غذادهی تشویق می‌نمایند.

دکتردن‌پومرلو رکورد رسمی جهان را به دلیل آموزش یک ماهی قرمز و یک ماهی دم پرچمی سه ساله دیگر  بنام آلبرت انیشتین از آن خود کرده‌است.

ماهی فلاورهورن

فلاور نیز یک ماهی باهوش است و می‌توان آن‌را تربیت کرد. البته فلاورهورن پس از مدتی به شما عادت می‌کند و وقتی شما را ببیند از خود واکنش نشان می‌دهد که در ابتدا به دلیل غذا است اما پس از مدتی ماهی فلاور با شما ارتباط برقرار می‌کند و شما از این ارتباط لذت خواهید برد و ضمناً ارتباط بین فلاورهورن و صاحبش باعث کاهش استرس ماهی خواهدشد که این کاهش استرس و احساس امنیت ماهی خود می‌تواند در زیبایی و رنگ ماهی و همچنین سایز هد فلاور اثر مثبت بگذارد.

چگونه فلاور هورن را تربیت کنیم؟

۱-برای آموزش دادن بهتر است از فلاورهورن نر استفاده کنید.

۲-بهتر است ماهی دیگری در آکواریوم نباشد.

۳-ابتدا حدود یک ماه به صورت عادی ماهی را غذادهی کنید و به آب دست نزنید تا استرس ماهی کم شود.

۴-ماهی را به مدت ۲ تا ۳ روز غذا ندهید و پس از این مدت یک میگو به اندازه دو بند انگشت را بالای آب آکواریوم و جایی که قبلاً همیشه به ماهی غذا میدادید نگه دارید.

۵-در روزهای اول میگو را از سطح آب دور نکنید تا ماهی به راحتی از آن تغذیه کند. ضمنا اگر ماهی به سمت غذا آمد آن را تکان ندهید تا ماهی بدون ترس و استرس تغذیه کند. پس از چند روز ماهی به غذا خوردن از دست شما عادت می‌نماید و کم‌کم می‌توانید غذا را بالاتر از سطح آب بگیرید تا ماهی بتواند بپرد و غذا را از دست شما بگیرد.

۶-در این کار عجله نکنید اگر بعد از چند بار امتحان ماهی از دست شما غذا نگرفت دوباره غذادهی عادی را شروع کنید و تا یکی دو هفته صبر کنید و دوباره روش بالا را امتحان نمایید.

۷-اگر ماهی از شما نترسد، شما می‌توانید به آرامی دست خود را وارد آب کنید و زمان غذا دهی به ماهی، ماهی خود را نوازش کنید. اگر مقداری غذای خشک گرانولی را بین دو انگشت خود به آرامی وارد آب کنید، ماهی فلاورهورن و غذا خوردن از دست شما عادت می‌نماید و شما می‌توانید پس از مدتی با حرکت دستان خود ماهی را به حرکت درآورید. در این زمان ماهی شما دست آموز و رام شده‌است.

شما هم این روش را امتحان کنید و از دست‌آموز کردن ماهی خود لذت ببرید.

هوش یا عادت؟ مسئله این است!

عده‌ای بر این باورند که ماهیان بر اثر عادت و در زمان غذادهی به دست صاحب خود واکنش نشان می‌دهند و به اصطلاح ماهی شرطی می‌شود و این با هوش متفاوت است. این عده از افراد ماهی را فاقد حافظه بلندمدت می‌دانند و مثلاً حافظه یک گلدفیش را حدود ۳ تا ۷ ثانیه می‌دانند و مغز ماهی را ناتوان از تحلیل و آنالیز داده‌ها می‌پندارند.

در جواب این افراد باید گفت بررسی‌های به عمل آمده توسط دانشمندان خلاف این نظریه را اثبات کرده‌است. براساس تحقیقات انجام گرفته در دانشگاه اوزاکا ژاپن محققان پی بردند نوعی ماهی بنام راس آرایشگر دارای خودگاهی است و این ماهی می‌تواند به تصویر خود در آینه واکنش نشان دهد.

ماهی راس آرایشگر(wrasse cleaner) گونه‌ای از ماهیان استوایی است و به اندازه یک انگشت است.

این دانشمندان ابتدا ۱۰ عدد از این ماهی را در آکواریوم‌های جداگانه قرار دادند و برای هرکدام یک آینه تعبیه کردند.

۷ ماهی از این ۱۰ ماهی در روزهای ابتدایی به تصویر خود در آینه حمله کردند و تصویر خود را در آکواریوم به عنوان یک مزاحم تلقی نمودند. پس از گذشت مدتی رفتار آنها عوض شده و با سرعت به سمت آینه می‌رفتند و جلوی آن حرکاتی رقص مانند انجام می‌دادند. به عقیده دانشمندان این عکس‌العمل نشان دهنده آن است که ماهی متوجه تصویر خود در آینه شده است.

این نخستین گونه ماهی است که پس از آزمایشات مکرر توانسته در تست خودشناسی در آینه قبول شود و در فهرست حیوانات هوشمند مانند میمون ها-فیل ها و نهنگ های قاتل قرار گیرد.

یکی از روش های متداول برای مقایسه نسبی هوش در حیوانات، اندازه‌گیری نسبت وزن مغز به وزن کل بدن است. در ماهیان، فیل‌ماهی آفریقایی از خانواده Mormyridaeمغز بزرگتری نسبت به سیچلاید ها دارند ولی به عقیده بسیاری ماهیان اسکار از نظر هوش از این ماهیان برتری دارند. در آخر باید گفت که درباره باهوش‌ترین ماهی آکواریوم آب شیرین نظرات متفاوتی وجود دارد و افراد مختلف بر اساس تجربه شخصی خود هر یک نوعی از ماهی را باهوش‌تر می‌دانند، اما بر اساس تجربه شخصی من و مطالعه برروی نظرات سایر آکواریوم داران می‌توان گفت اسکار یکی از زیرک‌ترین و باهوش‌ترین ماهیان آکواریوم است.