یک آکواریوم چقدر به نوردهی نیاز دارد؟

همه ماهي هاي آكواريومي به نوردهی نياز دارند. در نوردهی آکواریوم مناسب، ماهي­ها غذاي خود را مي­يابند، جفت­ يابي مي­كنند رنگ بدنشان نمايان  می شود و حركـات نمايشـي زيبايي انجام مي­دهند. همچنين گياهان رشد بهتري دارند و شاداب­تـر مـي­شـوند. در نتيجه آكواريوم زيبايي خاصي در محيط خود خواهد داشت.

سیستم نور پردازی همچنین میتواند کیفیت آب آکواریوم را بالا ببرد چون ریز موجودات آبزی جهت اعمال حیاتی خود درون آب به نور احتیاج دارند. در آکواریوم های پلنت یا گیاهی سیستم های نوردهی موثرترین و مهم ترین جزء آن میباشند چون گیاهان آبزی برای انجام عمل فتوسنتز به نور مناسب احتیاج دارند. یکی از انواع سیستم های نورپردازی ال ای دی آکواریوم است که جدیدا جایگزین سیستم های نوردهی قدیمی شده این نوع لامپ ها بیشترین توان مصرفی خود را به نور تبدیل مینمایند و حرارت بسیار کمی تولید میکنند. در هنگام انتخاب یک سیستم نوردهی مناسب حتما به مشخصات نوری آن سیستم توجه نمایید. به این نکته توجه کنید لامپ های ال ای دی معمولی که در فروشگاه های الکتریکی به فروش میرسند برای مصارف روشنایی هستند و مناسب استفاده در آکواریوم ها نمیباشند.

اگر از لامپ های ال ای دی در اکواریوم های پلنت یا گیاهی بهره میبرید، بهتر است رنگ صورتی همراه با رنگ سفید در ال ای دی ها وجود داشته باشد البته تعداد لامپ های ال ای دی سفید باید چند برابر لامپ های ال ای دی صورتی باشد چون نور سفید شامل طیف کامل نوری است و به انجام عمل فتوسنتز کمک میکند.

در آکواریوم های دیگر میتوانید از سیستم نوردهی ال ای دی به رنگ سفید و یا سفید و آبی استفاده نمایید.

سعی نمایید میزان نور استفاده شده در آکواریوم شما حتما متعادل باشد، اگر نوردهی بسیار زیاد انجام گیرد سبب رشد بی رویه خزه ها و جلبک ها میشود و اگر نوردهی کم باشد باعث اسیب به گیاهان و آبزیان خواهد شد.

نوع دیگر سیستم های نوری از لامپ های فلورسنت T5 و T8 استفاده مینمایند. تفاوت عمده میان نورهای T5 و T8 مقدار قطر آن است. لامپ T5 قطری برابر با 16 mm و لامپ T8 قطری برابر با 26 mm دارد. ضمنا لامپ T5 حدود 20% بازدهی بیشتر نسبت به لامپ T8 دارد و شاخص رنگ بالاتری نیز دارد. نوع جدید لامپ های T5 به اسم T5HO در بازار موجود شده که حدود 1.5 برابر بازدهی زیاد تر نسبت به لامپ های T5 قبلی دارد.

مدت زمان مناسب جهت نوردهی برای آکواریوم پلنت:

بهترین مدت زمان نوردهی برای یک آکواریوم گیاهی یا پلنت به طور متوسط بین 6 تا 8 ساعت در روز است. توصیه میشود در آکواریوم های تازه راه اندازی شده در ماه اول 6 ساعت نوردهی، در ماه دوم 7 ساعت نوردهی و از آن به بعد هشت ساعت نوردهی انجام پذیرد.

با استفاده از یک تایمر برق اتوماتیک میتوانید زمان روشن و خاموش کردن لامپ آکواریوم را به صورت خودکار تنظیم نمایید.

کلوین سیستم نوردهی

تمام سیستم های روشنایی و لامپ ها دارای دمای رنگ نور میباشند که آن را با کلوین میسنجند.

کمترین مقدار کلوین 2500 میباشد که دارای طیف قرمز بسیار گسترده ایی است و بیشترین مقدار کلوین 18000 میباشد که دارای طیف گسترده آبی است. کلوین های پایین دارای رنگ های قرمز و نارنجی زیادی است. استفاده از نورها با کلوین های پایین رنگ ماهیان و گیاهان را غیر طبیعی جلوه داده و حالتی نامناسب و رنگ پریده به آکواریوم شما میبخشد. بهترین کلوین پیشنهادی برای یک آکواریوم پلنت رنج بین 6500 تا 8000 کلوین است.

پار در سیستم نوردهی 

پار(PAR) یک معیار برای اندازه گیری میزان نور مخصوص فتوسنتز در لامپ استفاده شده در آکواریوم است. گیاهان جهت انجام فتوسنتز به دو طیف از نور به رنگ قرمز 700 نانومتر و آبی 400 نانومتر احتیاج دارند. برای اندازه گیری میزان نور قرمز و آبی در لامپ ها باید از واحد پار استفاده شود. مثلا در لامپ های با طیف کامل (Day Light) که دارای 5500 تا 6500 کلوین هستند بالاترین پار موجود است و از آن میتوان به راحتی در آکواریوم های گیاهی استفاده نمود.

چند نکته مهم

• در زمانی که منبع نور داخل آب است به علت عدم شکست نور توسط آب نسبت به حالتی که نور خارج آب قرار دارد ما روشنایی بیشتری مشاهده مینماییم.
• اگر از لامپ در داخل آب آکواریوم استفاده میکنید حتما از پلمپ بودن و عایق بودن ان اطمینان حاصل نمایید.
• هرگز موقع روشن بودن لوازم و تجهیزات آکواریوم دست خود را درون آب ننمایید.
• بعضی از ماهیان مانند آروانا به نور قرمز حساس اند. اگر از این گونه ماهیان نگهداری میکنید از لامپ قرمز استفاده نکنید.
• با استفاده از طلق آبی رنگ بر روی لامپ های مهتابی میتوانید مانع جلبک زدن سریع آکواریوم شوید.
• سعی کنید شیشه لامپ را همیشه تمیز کنید تا از نور بیشتری بهره ببرید.
• حتما در هنگام شب سیستم نوردهی آکواریوم را خاموش کنید تا ماهی ها بتوانند راحت تر استراحت کنند.
• روشن و خاموش کردن مداوم و پشت سر هم سیستم نوردهی به ماهیان استرس و شوک وارد میکند از این عمل پرهیز نمایید.

نور دهی در آکواریوم با گیاهان طبیعی:

برای نوردهی در این نوع آکواریوم ها به چند نکته اساسی توجه نمایید:

طیف نور: اصولا گیاهان مورد استفاده در آکواریوم ها بطور عمومی زادگاهشان رودخانه های کم عمق می باشد، بنابراین طیف نور مورد احتیاج این گیاهان باید کامل و هر چه بیشتر به نور خورشید نزدیک باشد.

به این جهت انتخاب هرچه گرمی نور باید بین 5500 تا 7500 کلوین باشد.

 شدت نور: بر اساس یک قانون تجربی شدت نور برای هر لیتر آب آکواریوم باید حدود 0.5 تا 1.2 وات باشد.(در لامپ های فلورسنت) این گستره بسته به نوع گیاهان متفاوت است.

حرارت ایجاد شده: گرمای تولید شده در اثر نوردهی، گاهی باعث افزایش هزینه در نگهداری آکواریوم می شود. در صورت افزایش گرما باید از طریق استفاده از فن خنک کننده آب دمای آب آکواریوم را کاهش داد.

این موضوع به خصوص در مناطق گرمسیری کشور عزیزمان ایران و در فصول گرم سال می تواند باعث اشکال گردد و گاهی برای کاهش دما در این مناطق مجبور به استفاده از چیلرهای خنک کننده آب آکواریوم هستیم. پس بهتر است در زمان انتخاب سیستم نورپردازی آکواریوم  به میزان حرارت ایجاد شده توسط سیستم نورپردازی آکواریوم توجه و دقت شود.

هزینه سیستم نورپردازی:

2 موضوع را باید در انتخاب سیستم نورپردازی مد نظر قرار داد که عبارتند از:

هزینه اولیه و هزینه نگهداری سیستم های نوردهی، از نظر اقتصادی یک دیدگاه مناسب هزینه اولیه بیشتر و هزینه نگهداری کمتر است. هزینه اولیه شامل خرید سیستم نوردهی و وسایلی است که امکان نصب صحیح و کم خطر را برای ما ایجاد می نماید.

هزینه نگهداری شامل عمر لامپ و زمان تعویض سیستم نوردهی است.

اگر قصد راه اندازی یک آکواریوم گیاهی(پلنت) دارید، قبل از خرید سیستم  نورپردازی حتما به میزان نیاز نوری گیاهان دقت نمایید.

بطور خلاصه اگر قصد نگهداری گیاهانی با نیاز نوری زیاد دارید و عمق آکواریوم شما زیاد است حتما باید هزینه بیشتری جهت خرید یک سیستم نورپردازی حرفه ای پرداخت کنید.

شما می توانید قبل از خرید سیستم نورپردازی برای ماهیان آکواریوم خود با کارشناسان آکوابی مشورت کرده تا بهترین انتخاب را داشته باشید.